Waterdicht fraksken

Eindelijk is het zover, alle plastiek weg en volgespoten met traskalk, dat is een mengeling van vulkanische gesteente en kalk. Al gebruikt sinds de Romeinse tijd, ecologisch en damp-open. Het was een lastige bevalling, zwaar werk. Zeker met de tropische temperaturen die er heersten bij het prepareren van de muren, +30°C, het was zweten geblazen. En iedere avond terug bedekken met plastiek wegens het gevaar van warmte-onweders. Maar na lang zwoegen zat er overal het riet en de houtwolplaten tegen. En dan spuiten maar.

Zo is nu dus ieder stukje stro bedekt, klaar voor de winter. Ook ons dak is nu volledig dicht gelegd. Het had eventjes geduurd eer we de laatste plaat konden leggen maar uiteindelijk is dit met de hoogtewerker gelukt. De nokplaten zijn nu ook volledige gelegd.

En zie eens naar die mooie dakkapellen, volledig uitbekleed met thermowood. Alles klaar dus voor de aangekondigde strenge winter.

Power to the people... en ook nog een waterleidingsken

Voordat we konden beginnen lemen, moesten we eerst alle leidingen in de muren wegwerken. Het was nog een race tegen de klok geworden om dit alles gedaan te krijgen. De datum voor het lemen lag al vast dus was het eventjes alle hens aan dek. Maar uiteindelijk is dit toch gelukt.
Veel mensen vroegen zich af hoe dit nu in zijn werk ging om die leidingen in de weg te werken. Simpel gezegd, je ploft ze gewoon in het stro. Hier en daar wat geholpen met een wipzaagje, wat overtuigingskracht en een nagel of een vijs. De leidingen werden zoveel als mogelijk langs de balken gelegd zodat deze op hun plaats konden gehouden worden met een nagel of een vijs. En daar werd dan gewoon de leem over gespoten.
Voor de potjes voor water en elektriciteit werden plankjes op maat gemaakt waar deze op of in pasten en daar werd dan nog een stuk rietmat over geniet zodat het leem er niet terug zou afvallen. Nu nog afwachten of deze niet te diep gaan zitten voor de elektriciteitspotjes want er is wel een wat dikkere laag leem op gekomen dan we verwacht hadden.

Major update

Na enige radiostilte nu terug een update. Er is ondertussen al heel wat gebeurd! Ik zal dit in chronologische volgorde proberen op te noemen.

Zowat alle elektriciteitsleidingen zijn in de muren geplaatst en de houten plankjes om de potjes vast te houden zijn ook geplaatst. Op zich valt dit werkje nog wel redelijk mee maar het grootste probleem is dat je moet gissen waar en hoeveel stopcontacten en verlichting je wilt plaatsen. Er zullen er wel altijd te weinig zijn...

Waterleidingen hebben we ook geplaatst. Dit was wat minder giswerk.

MAAR! De grootste verandering is wel het feit dat alle binnenmuren hun eerste en tweede laag leem hebben gekregen. Samen met de firma Aardig Gedacht hebben we dit kunnen realiseren.
Eerste waren we op ons eigen begonnen maar het eerste weekend was niet echt een succes. Het leem viel weer naar beneden en de pomp was in panne gevallen. Daarom hebben we dan maar contact opgenomen met Karel van Aardig Gedacht en die ad nog wel een gaatje vrij om wat professionele hulp te sturen. In de plaats van enkele maanden lang ieder weekend te prutsen is dit werkje nu op een acht tal dagen gebeurd. Met wel nog enkele retouches achteraf... De schuine gedeelten van het dak bleken een probleem te zijn. Voor toekomstige bouwers: misschien toch voor vaste leemplaten kiezen, ze kosten wel wat maar de tijd die we hieraan verspild hebben kostte ons ook wel heel wat, we hadden et misschien wel kunnen uitsparen...
Uiteindelijk is het dan toch gelukt en het resultaat mag er wezen! Van beneden tot boven, achttien big bags leem tegen de binnenkant.  Nu nog goed laten drogen en dan de laatste laag er tegen.

Ondertussen staan ook bijna alle binnenmuren op de verdiepen er. Een geraamte van gewone ongeschaafde planken, bekleed met Fermacell platen. Bij Arwen is er houtwol (Steico Flex) gebruikt als isolatie en bij mij komt er een mengeling van stro en gedroogde "afval"-leem in.

De eerste bewoner is ook een feit, Arwen heeft nog in allerijl zijn slaapkamer moeten afwerken omdat de buren hun deel van de stal hebben afgebroken om plaats te maken voor hun parkeerplaatsen. Dus hij kampeert daar nu en zijn badkamer/keuken/wc is ondertussen ook voorzien van water en afvoeren.

Another brick in the wall

Nog maar eens wat muurtjes opbouwen. Maar dan nu wel begonnen met de binnenmuren. Onderaan begonnen met een laagje houtwolplaat om zo de akoestische  koppeling te onderbreken. Daar dan wat plankjes op recht gezet en een hele hoop vijzen er in gedraaid. Dat waren de voorbereidingen. Nu moet het echte werk beginnen. Namelijk het opvullen met isolatie. Dat zal nog wel wat geëxperimenteer zijn. Naar analogie met hennepbeton (een mengeling van kalk en hennepvezels) zouden we met de gigantische overschot aan geschoren stro een mengeling willen maken met stro en kalk en/of leem. We zouden ook fermacell (een soort gipsplaat) kunnen gebruiken en daarin vlas of houtwolisolatie maar dat zal een dure bedoening worden. Zeker ook omdat we eigenlijk een isolator (stro) als afval hebben liggen dat we willen verwerken. Wie heeft er ervaring met dit soort mengsels? Samenstelling, kalk, leem, droogtijden, schuifbekisting of verloren bekisting,... Advies gevraagd!
En het geeft toch direct een gans ander gevoel zo'n binnenmuurtje :)

Ongewenste zaakjes

Natuurlijk zijn daar ook de tegenslagen. Zo hadden de vogeltjes er wel plezier in om ons onderdak op te peuzelen. En een klein stukje onderdak dat weg is en enkele hectoliters water die de laatste tijd over ons is uitgestort, zijn geen goede combinatie. Met als gevolg dus een gans pak stro dat we hebben moeten verwijderen...

En die ongewenste gasten proberen ons huis ook te kraken. Her en der proberen ze nesten te bouwen, ieder oversteekje, balkje of gaatje is goed genoeg om te nesten. Maar maatregelen worden hiertegen getroffen!

Mooi is het natuurlijk ook om te zien dat ons bouwmateriaal zich probeert voort te planten :)

Scheerbeurtje

Als volleerd barbier hebben we het stro aan de binnenkant mooi geschoren, van boven tot beneden, alle verdiepingen staan mooi strak. Met het bloedhete weer was dit weliswaar geen lachertje maar na enkele litertjes zweet is het ons uiteindelijk toch gelukt. Nu dit gedaan is, kunnen we stilaan aan de binnenafwerking beginnen denken. Binnenmuurtjes opbouwen, water, elektriciteit en afvoeren plaatsen... en dan lemen en vloeren...
Zie het verschil:

Dakwerken

Jaja, ik weet het, het is ondertussen alweer een tijdje geleden dat er nog wat nieuws is gepost. Vooral omdat er nog niet echt epische afwerkingen zijn.  Heel wat gaande maar nog niets echt volledig afgewerkt. En een beetje vakantie nemen was ook wel eens nodig...
Het meest opvallende is wel de bijna-afwerking van ons dak. We hebben voor metalen dakprofielen gekozen omdat gewone dakpannen niet echt ons ding zijn en ze zijn ook maar een beetje gewoon...

Licht werk was het niet maar uiteindelijk is het toch grotendeels gelukt. Moest het nu geen bouwverlof geweest zijn, dan was het volledig afgewerkt maar een paar haken die we nodig hebben waren nergens meer te verkrijgen. Zodoende konden we aan de achterkant de laatste anderhalve plaat niet meer leggen.

Skyview

Om wat extra licht te laten schijnen in de donkere hoekjes moesten er een paar dakramen geplaatst worden. Makkelijk toch? Ja zou je denken maar het had toch iets meer voeten in de aarde. Er van uitgaand dat de aannemer van het houtskelet de balken op de juiste plaats had gestoken, togen we aan het werk. Met de zaak was het gat in het onderdak rap gemaakt. Klaar om het raamkader er in te plaatsen...

Tot onze grote ontsteltenis moesten we vaststellen dat de maten omgedraaid waren, hoogte en breedte waren omgewisseld. Heel wat kostbare uren zijn dus kwijtgespeeld aan het correct maken van de gaten. De zware balken zaten namelijk goed vastgenageld. Acht hoekijzer per raam met elk hoekijzer stevig vastgenageld met vijftien nagels en in een niet zo handig te bereiken plaats. Hamers, beitels, koevoet, trektang,... het kwam er allemaal aan te pas.

Om koudebruggen te vermijden en een goede isolatie te waarborgen hebben we zelf een isolerend kader gemaakt rond de ramen. Dat was ook nog een beetje puzzelen. Zeker met onze tonnen aan ervaring bij het plaatsen van dakramen... Ja, waarom dan maar niet meteen beginnen met een dakraampje van tachtig kilo met driedubbel glas? Uiteindelijk, na drie dagen zwoegen, zijn ze dan toch mooi geplaatst en valt er heel wat meer broodnodig licht binnen.

Feel the vibe

Voel met ons mee en snuif een beetje van de sfeer (en de stof) op !

Enkelen zullen al af en toe gepasseerd zijn en denken dat er geen werken meer in uitvoering zijn maar niets is minder waar. Ieder weekend zijn we volop aan het werken maar bijna alles wat we nu doen, is binnen of aan de achterkant.

Wat is er ondertussen nog gebeurd?

• Zo goed als alle strobalen zijn geplaatst, nog wat kleine gaatjes op te vullen
• De epdm-rubber op het dakterras is geplaatst
• Een deeltje van de houtafwerking aan de buitenkant is geplaatst
• Isolatie rondom de ramen geplaatst
• Dakramen geplaatst
• Epdm-rubber op het gelijkvloers
• Pintjes gedronken
• Met de handen in het haar gezeten
• Een ganse dag verspild met het uitpassen van de rioleringen

Geniet van de volgende foto's. Sfeerbeelden (hier zullen af en toe wel wat foto's toegevoegd worden)

Hoor wie klopt daar aan het vensterraam...

Jaja, wie wil, kan nu eens komen aankloppen. De ramen en deuren zijn geplaatst. Voor ons zonder al teveel noemenswaardige problemen, voor de aannemer was er iets meer werk. Er zaten namelijk twee ramen iets te hoog, 't is te zeggen, ze zaten tegen het plafond geplakt waardoor er een trapje nodig was om naar buiten te kijken. Niet echt de bedoeling dus maar rap opgelost door de aannemer.

Enkel op het gelijkvloers hebben we het cellenbeton iets moeten afzagen, geen moeilijk werk maar wel lastig, Arwen moest zonodig veel grote ramen tot op de grond hebben...

De ramen zijn van het merk Internorm en zijn geplaatst door Interproject. De ramen hebben de "lage energie" standaard, dus net niet de "passief" standaard maar wel met driedubbel glas. Een profiel met hout aan de binnenkant en aluminium aan de buitenkant zal ons in de toekomst heel wat schuur-en verfwerk schelen.

Dakje vol met stro

Zweten en zwoegen was het maar het dak is bijna volledig geïsoleerd met stro. Nog enkele hoekjes af te werken maar we voelen al de isolerende werking van het stro :)

Aangezien de maten van de strobalen niet helemaal kloppen, hebben we deze zelf op maat moeten maken, ietsje langer of korter, met ons ingenieus perssysteem.

Hier in stappen uitgelegd hoe het "Earthfield bale-press system"© in zijn werk gaat:

Stap 1: hang/leg nieuwe touwtjes klaar met gebruik van ons gepatenteerd "touw-ophang-systeem"©.

Stap 2: plaats een baal en leg er een pakketje stro van een losgesneden baal op. Meet de hoogte van het totaal en zorg dat deze 10% hoger is dan de gewenste lengte.

Stap 3: bescherm de nieuwe baal met een plank of blok hout en gebruik de "ultra gesofisticeerde ergonomisch gevormde balk"© om deze samen te drukken. Zorg dat de samengedrukte baal korter is dan de gewenste lengte.

Stap  4: knoop de touwtjes rond de samengeperste baal met een makkelijk los te maken knoop. Nu hebt u een nieuwe baal die makkelijk tussen de dakspanten kan geschoven worden.

Stap 5: Eens de baal op zijn plaats zit, maak je de nieuwe touwtjes los en de bal zal zichzelf open zetten waardoor deze mooi gespannen zit tussen de dakspanten.

Kom van dat dak af!

Na de levering van het stro was het zaak om zo snel mogelijk extra bescherming te voorzien en wat is er beter dan een permanent dakje te bouwen? Eerst waren we begonnen met het steken van enkele balen stro tussen de dakspanten. Onderaan een plankje ertegen om ze vast te houden en op de buitenkant dan een houtwolplaat, als extra isolatie en waterkering.

Al snel bleek dit geen sinecure te zijn. De strobalen bleken niet de juiste maat te zijn waardoor er nogal wat pers-, stamp- en duwwerk aan te pas kwam. En dan kwam daar nog eens het enorm wisselvallig weer bij, ieder half uur een regenbui en al snel moesten we deze werkwijze opgeven. Dan maar eerst het onderdak plaatsen, houtwolplaten, gevolgd door een dampopen onderdakfolie, tengellatjes en pannenlatten. Na wat "vallen en opstaan" (dit mag je vrij letterlijk nemen) lag het onderdak er op.

En het zich vanaf de nok is vrij spectaculair. Er zijn nog enkele details af te werken en dan kan de dakbedekking er op. We weten alleen nog niet goed welke...

Maatpakje

Heel wat werk is er in gekropen maar uiteindelijk is het toch gebeurd. Alles is ingepakt in plastiek en zeilen om de toekomstige strobalen te beschermen tegen het gure weer. En dat er guur weer bestaat, hebben we geweten met de laatste stormen. Maar het meeste heeft gehouden, hier en daar wat oplapwerk na de mini-orkaantjes maar we staan nu klaar om met het echte werk te beginnen.

Eerste levering stro

Allright, morgen komt de eerste lading stro toe! Er zullen 510 balen geleverd worden. Wie zin heeft om een handje te helpen bij het lossen is meer dan welkom vanaf 10 uur.

Room with a view

Het houtskelet is bijna af, de dakspanten moeten nog geplaatst worden en nog wat ander klein grut. Geniet ondertussen al mee van het uitzicht.

Het zicht vanuit mijn slaapkamer, de hoogste verdieping.

Het zicht vanuit mijn keuken.

Hoog maar nog niet droog

Ongeveer halfweg, de ondervloer van het eerste verdiep ligt er en de roostering van het tweede verdiep ligt er ook bijna volledig. Nog een derde verdiepje te gaan en dan een dakje plaatsen. Uiteindelijk zal er wel wat trappengeloop zijn maar dit zal wel voor een mooi uitzicht zorgen.  Zoals je op de foto kunt zien zal mijn vloer ongeveer gelijk komen met het dak van de buren.

 

 

Toen ze het hout kwamen leveren, vroegen we ons af waar er zoveel hout nodig was. Welnu, dit blijkt nodig te zijn om de dragers van de achterste oversteek te maken. Hierop komt namelijk het ganse gewicht van het dak te rusten.

 

 

 

Hier en daar zie je van die blauwe flappen hangen. Dit zijn doeken dit later ingeleemd zullen worden om de overgangen tussen hout en leem luchtdicht af te sluiten. Deze zullen er dan ook voor zorgen dat een eventuele blowerdoortest een beter resultaat zal opleveren.

 

 

De erectie

Deze week is Decleir begonnen met het plaatsen van het houtskelet. Maandag waren ze vooral bezig met het verleggen en sorteren van het geleverde hout. Gisteren is de stelregel geplaatst, dat is de onderste balk waar alle staande balken op worden geplaatst.

Vandaag was er al een spectaculaire verrijzenis te zien, de balken voor de ondersteuning van de nok zijn "geërecteerd". Lange zwiepers die tot op een hoogte van twaalf meter komen. Veel voorbijgangers stoppen nu wel eventjes om zich verbaasd af te vragen wat voor een constructie dat wel niet gaat worden... Wij vragen ons dat eigenlijk ook wel een beetje af :)